Drie op de vier mannen negeren levensreddende darmkankerscreening

EXCERPT: Een alarmerend hoog aantal mannen in Vlaanderen, met name 75 procent van de 50- tot 55-jarigen, slaat de gratis screening op dikkedarmkanker over. Dit ondanks het feit dat vroege opsporing de overlevingskansen aanzienlijk verhoogt en de ziekte de tweede meest voorkomende kanker in België is.

In Vlaanderen negeert een zorgwekkend groot deel van de mannen, specifiek drie op de vier in de leeftijdscategorie van 50 tot 55 jaar, de kans om zich gratis te laten screenen op dikkedarmkanker. Deze lage participatie aan het tweejaarlijkse bevolkingsonderzoek baart experts grote zorgen, omdat vroege detectie cruciaal is voor de behandeling en genezing van deze veelvoorkomende en potentieel dodelijke ziekte. De screening is een eenvoudige, gratis stoelgangtest die thuis kan worden afgenomen en de overlevingskansen bij vroege opsporing tot 90 procent verhoogt.

Het Vlaamse bevolkingsonderzoek nodigt alle 50- tot 74-jarigen om de twee jaar uit voor deze belangrijke test. Desondanks blijft de respons bij mannen significant achter bij die van vrouwen. Dit fenomeen is het meest uitgesproken bij jongere mannen, waar de urgentie van preventieve zorg vaak wordt onderschat.

Waarom mannen de test links laten liggen

De cijfers van het Vlaamse bevolkingsonderzoek, recent belicht door diverse media, tonen een duidelijk verschil in participatie tussen mannen en vrouwen. Waar gemiddeld 61 procent van de vrouwen deelneemt, zakt dit naar 53 procent bij mannen. Dit verschil is het meest uitgesproken in de jongere leeftijdscategorie van 50 tot 55 jaar, waar slechts 25 procent van de mannen de test uitvoert.

Experts wijzen op diverse redenen voor deze terughoudendheid. Veel mannen voelen zich "te gezond" en zien de noodzaak van een preventieve screening niet in. Ze ervaren geen symptomen en denken daarom dat de test overbodig is.

Anderen ervaren het afnemen van een stoelgangstaal als te veel "gedoe" of zijn bang voor de uitslag. De angst voor een eventuele vervolgprocedure, zoals een coloscopie, speelt ook een rol in de beslissing om niet deel te nemen.

De cruciale rol van vroege opsporing

Dikkedarmkanker is de op één na meest voorkomende vorm van kanker in België, met jaarlijks duizenden nieuwe diagnoses. Het bevolkingsonderzoek is specifiek ontworpen om de ziekte in een vroeg stadium op te sporen, vaak zelfs voordat er symptomen optreden. Een positieve testuitslag betekent niet direct kanker, maar wel dat er bloedsporen in de stoelgang zijn gevonden, wat verder onderzoek vereist.

De impact van vroege detectie kan niet genoeg benadrukt worden. Volgens Professor Dr. Marc Peeters, coördinator van het Comprehensive Cancer Center Antwerp, is de overlevingskans bij vroege opsporing maar liefst 90 procent. Wordt de kanker daarentegen pas in een vergevorderd stadium ontdekt, dan daalt die kans drastisch tot amper 10 procent. Dit onderstreept de levensreddende waarde van de eenvoudige, gratis test.

De screeningprocedure is bewust laagdrempelig gehouden om de deelname te maximaliseren:

• U ontvangt om de twee jaar automatisch een uitnodigingsbrief en een testkit.
• De test omvat het verzamelen van een kleine hoeveelheid stoelgang met een staafje. Dit duurt slechts enkele minuten.
• Het staal wordt vervolgens in een retourenvelop gratis teruggestuurd naar het laboratorium.
• Bij een afwijkende uitslag volgt een advies voor verder onderzoek, meestal een coloscopie. Een afwijkende uitslag betekent niet automatisch kanker, maar wel dat er verder gekeken moet worden.

Nieuwe campagne en de weg vooruit

De Vlaamse overheid is zich bewust van de lage participatiegraad, met name bij mannen, en lanceert daarom een nieuwe campagne. Deze campagne heeft als doel de bewustwording te vergroten en de drempel te verlagen. De overheid wil dat meer mensen de belangrijke stap zetten om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek.

De boodschap is duidelijk: de test is eenvoudig, gratis en kan levens redden. Het is een kleine moeite met een potentieel enorme impact op de gezondheid en levenskwaliteit. Deelnemen aan de screening is een actieve keuze voor je eigen toekomst.

Wat nu?

De oproep aan alle mannen en vrouwen tussen 50 en 74 jaar in Vlaanderen is helder: neem deel aan het bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker. Het is een eenvoudige handeling die je kan beschermen tegen een ernstige ziekte. Wacht niet tot klachten optreden, want dan kan het te laat zijn. Geef jezelf en je naasten de gemoedsrust die vroege opsporing biedt en draag bij aan een gezonder Vlaanderen.