Uruguay en Argentinië bekrachtigen EU-Mercosur-deal

• Uruguay en Argentinië hebben het EU-Mercosur-vrijhandelsakkoord geratificeerd.
• Deze stap stelt hen in staat de Europese Commissie te verzoeken om een voorlopige inwerkingtreding.
• Het akkoord, bereikt in 2019, wacht nog op volledige ratificatie door alle EU-lidstaten en Mercosur-landen.
• Kritiek richt zich voornamelijk op milieu-impact en zorgen over concurrentie voor Europese landbouw.
• De Belgische positie is complex, met een Waals parlement dat zich eerder al kritisch uitliet.

Het EU-Mercosur-akkoord, dat in 2019 na twee decennia onderhandelen werd afgesloten, beoogt een van de grootste vrijhandelszones ter wereld te creëren. Het zou de handel in goederen en diensten tussen de EU en de Mercosur-landen (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay) aanzienlijk moeten stimuleren door tarieven te verlagen en handelsbarrières weg te nemen.

De ratificatie door Uruguay en Argentinië is een signaal dat een deel van Zuid-Amerika enthousiast is over de deal. Zij zien economische voordelen en een versterking van hun positie op de wereldmarkt. De mogelijkheid om de Europese Commissie te vragen het akkoord 'voorlopig' in werking te laten treden, betekent dat delen van de overeenkomst al van kracht kunnen worden, nog voordat alle parlementen in de 27 EU-lidstaten en de overige Mercosur-landen hun goedkeuring hebben gegeven.

Een Belgische Knoop

In Europa ligt de deal moeilijk op de maag. Vooral Frankrijk en Oostenrijk hebben zich kritisch uitgelaten, met name vanwege zorgen over de milieu-impact en de naleving van duurzaamheidsnormen. De vrees bestaat dat de toegenomen import van landbouwproducten uit Mercosur-landen, zoals rundvlees en sojabonen, zal leiden tot ontbossing in het Amazonegebied en oneerlijke concurrentie voor Europese boeren.

Ook in België is de discussie complex. Het Waals parlement sprak zich eerder al uit tegen het akkoord in zijn huidige vorm, voornamelijk gedreven door bezorgdheid over de milieu- en sociale standaarden. Deze Waalse oppositie kan een nationale ratificatie in België bemoeilijken, aangezien in ons land dergelijke internationale verdragen vaak de goedkeuring van meerdere parlementen vereisen.

Wat Nu?

De bal ligt nu deels in het kamp van de Europese Commissie. Indien Uruguay en Argentinië formeel vragen om een voorlopige inwerkingtreding, zal de Commissie dit moeten overwegen. Dit wil echter niet zeggen dat de weg vrij is. De bezwaren van verschillende EU-lidstaten, waaronder de Belgische zorgen, blijven een belangrijke horde. Het akkoord is in zijn huidige vorm een politiek mijnenveld en een snelle, volledige ratificatie lijkt nog ver weg. De komende maanden zullen cruciaal zijn om te zien of de recente ontwikkelingen in Zuid-Amerika voldoende momentum creëren om de Europese twijfels te overbruggen of dat het akkoord verder in de koelkast blijft liggen.